آثار و نشانه ها

کالبد شکافی ساروج در دفینه یابی

کالبد شکافی ساروج در دفینه یابی

در این پست قصد داریم تا با کالبد شکافی ساروج شما را با مواد بکار رفته در ساروج و طرز تهیه آن آشنا کنیم در ادامه با ما همراه باشید. ساروج از ابتکارات معماران ایرانی در دوران بسیار کهن است. برای ساختن آن نخست خاک رس و آهک را به نسبت شش و چهار مخلوط می‌ کنند و گلی سفت می‌سازند و دو روز آن را ورز می‌ دهند، بعد، قسمتی از خاکستر کوره‌ های حمام را با مقداری مواد الیافی گیاهی به آن اضافه می‌ کنند و مخلوط تازه را با چوب هایی به قطر ده سانتیمتر می‌ کوبند تا به خوبی با هم عجین شوند.

کالبد شکافی ساروج شامل موارد زیر می باشد:

  • آهک شکفته
  • خاک رس
  • ماسه بادی
  • خاکستر
  • ۵٫ الیاف
  • آب
  • سفیده تخم مرغ
  • شیر

استفاده از دو مورد آخر بسیار نادر و برای سازه های دارای اهمیت خاص بوده است.

کالبد شکافی ساروج ؛ آهک شکفته

آهک زنده هنگام شکفته شدن گرما پس می دهد و حجمش زیاد می شود. هرچه cao در آهک زنده بیشتر باشد بیشتر با آب ترکیب می شود و حجم آهک شکفته بیشتر می شود. حجم ملات ماسه آهک و شکفته آهکی ثابت است و پس از گرفتن و سفت شدن تغییر حجم نخواهد داد. در واقع اصول تهیه و به کارگیری آهک، تبدیل سنگ آن به حالت قابل مصرف است. سنگ های آهکی منشأ caco3 دارند و با تحمل ۹۰۰ درجه سانتیگراد حرارت ، ترکیب caco3 می شکند و به آهک زنده تبدیل می شود.

خاک رس

خاک رس در نتیجه عمل فرسایش و هوازدگی بر فلدسپات ها و میکا ها و از پوسیدن آنها حاصل می شود. خاک رس پس از آب مکیدن؛ چسبناک ، خمیری و شکل پذیر می شود. میزان مکیدن آب در خاک رس بسته به نوع دانه ها و ریزی و درصد رس آن دارد . برخی معتقدند که نباید به ساروج خاک رس اضافه کرد و خاک رس ملات ساروج را به مرور زمان خراب می کند. اما در اکثر منابع از خاک رس به عنوان مواد اولیه در ترکیب ساروج نام برده شده است.

ماسه بادی

با توجه به بررسی های انجام شده و به دلیل چسبنده بودن خاک رس، خاکستر و آهک علت استفاده از ماسه در ملات ساروج احتمالاً افزایش کارایی ملات بوده است. همچنین در بعضی مواقع که مواد اصلی تشکیل دهنده ساروج کمیاب بوده و یا برای به دست آوردن ساروج هایی با خاصیت های مختلف از ماسه استفاده می شده است.

خاکستر

خاکستر مصرفی در ملات ساروج از سوزاندن کود حیوانی یا کود گیاهی مانند پوسته برنج حاصل می شود. آزمایشات نشان داده اند که مقدار خاکستر حاصل از سوزاندن برخی از گیاهان و سیلیس موجود در خاکستر آنها در پوسته برنج بیشتر از سایر گیاهان است . وزن مخصوص پوسته برنج ۲۲۹۰ kg/cm3 می باشد. از این فرآورده به عنوان ماده پوزولانی جهت تولید سیمان های پوزولانی در کشور های در حال توسعه استفاده می شود.

از ۱۰۰۰ کیلوگرم برنج تقریباً ۲۰۰ کیلوگرم پوسته تولید شده که از سوزاندن آن حدود ۴۰ کیلوگرم خاکستر به دست می آید که معمولاً بین ۸۵ تا ۹۵ درصد سیلیس دارد. میزان فعالیت خاکستر پوسته برنج در برابر آهک با ازدیاد دمای سوزاندن و زمان نگهداری در آن حرارت ، نسبت عکس دارد. به طوری که در ۵۰۰ درجه سانتیگراد و زمان ۲ ساعت خاصیت پوزولانی در بالاترین مقدار است و در ۱۱۰۰ درجه سانتیگراد خاصیت پوزولانی کاملاً از بین می رود. برای ملاتی با مقدار خاکستر پوسته برنج ثابت، با افزایش نرمی خاکستر، آب مورد نظر کاهش می یابد.

الیاف

الیاف مورد استفاده در ساروج شامل الیاف گیاهی مانند لوئی یا گل نی و یا الیاف حیوانی مانند موی بز، پشم شتر و یا گاهی موی سر انسان است. دو دلیل اصلی برای استفاده از الیاف در ملات ساروج وجود دارد:

۱- افزایش سختی ملات
۲- افزایش باربری کششی و جلوگیری از گسترش ترک

برای دریافت اطلاعات بیشتر و مشاوره درباره ساروج در دفینه یابی و تفسیر معانی آن فقط با شماره ی ۰۹۹۱۷۵۷۹۰۳۰ با کارشناسان ما در تماس باشید.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا